Ձեռնարկ ոչ-ֆորմալ կրթության կազմակերպան մասին

   Ոչ ֆորմալ կրթությունը ներառում է կրթական համակարգի բոլոր ձևերը, որն ապահովում է մասնագիտական կարգավիճակի փոփոխումը: Ոչ ֆորմալ կրթությունը իրականացվում է անկախ նախնական կրության մակարդակից: Այս ձևը սովորաբար կապված է մարդու սիրողական նախասիորության հետ և կոչված է իր մեջ զարգացնելու մշակութային արժեքների իրականացումը:
   Ինֆորմալ կրթություն ասելով` պետք է հասկանալ կյանքի ընթացքում ձեռք բերված ուսուցումը, որ իրականացվում է շփման, զանգվածային լրատվության, սեփական փորձի և ուրիշների կյանքի փորձից ելնելով: Այսպիսով «համալսարան են դառնում ոչ միայն ուսուցման լսարաններն ու գրադարանները, այլև կոլեգաները, ընկերները, երեխաները, զանգվածային լրատվության միջոցները»:

   Թվարկված երկու տիպերը կրթության ժամանակակից հմտությունում սկսում են փոխադարձաբար հատվել` ապահովելով ուսուցման իրական անընդհատ աճը: Դրա իրականացումը ուսուցման համակարգում հիմնվում է նրա «հորիզոնական ինտեգրացիան», այսինքն` կրթության հարաբերակցությունը` ստացված ֆորմալ կրթության համակարգից դուրս ձեռք բերված գիտելիքներն ու կյանքի փորձը:
Դասափորձերը անցկացվում են հետևյալ ձևերով. ուղղորդում, վարժանք /թրեյնինգ/, խորհրդատվություն, մոդեռացիա:
   Ուղղորդում - Այս ձևով շեշտը դրվում է նոր գիտելիքների փոխանցման և յուրացման վրա: Ուսուցամն այս ձևը ներառում է ոչ միայն դասախոսությունների ծրագրումը և կառուցումը, այլ և իրական և կոնկրետ իրադրությունների օրինակի վրա ցույց է տրվում ներկայացված տեսության և գործնականի կապը:
   Վարժանքը - Այստեղ ստացած գիտելիքների հիման վրա ուշադրության կենտրոնում պրակտիկ գործողություններն են: Ուսանողները կատարում են որոշակի առաջադրանքներ, որոնք այնուհետև քննարկվում են:
   Խորհրդատվություն – Սրա համար տիպական է այն, որ դասախոսի գիտելիքները հարաբերակցվում են ուսանողների հարցերի և խմդիրների հետ: Ի տարբերություն ուղղորդման, այստեղ գլխավորը ոչ թե առարկայի կառուցվածքն է, այլ ուսանողների առջև դրված հարցերը և իրադրությունները: Փնտրելով որոշակի հարցերի պատասխանները` դասախոսը սկսում է հաղորդել այնպիսի գիտելիքներ, որոնք լապված են տվյալ պարագաներին  կարող են այստեղ կիրառվել: Այսպիսով, դասախոսի գլխավոր խնդիրը ուսանողներիկ հարցերին պատասխանելն է:
   Մոդեռացիա - Սա նույնպես ընդգրկում է ուսանողների կոնկրետ խնդիրները: Այստեղ այնպիսի պայմաններ են ստեղծվում, որտեղ սովորողները կարողանան կողմնորոշվել իրադրություններում, մտածել հնարավոր այլընտրական գործողությունների մասին: Տվյալ դեպքում դասախոսը հանդես չի գալիս որպես գիտելիքների փոխանցող, այլ իր վրա է վերցնում իրազեկ զրուցակցի դերը:

   Համալսարանը կիրառում է մոդուլային ուսուցման տարբերակը

   Մոդուլային ուսուցումը նոր այլընտրանքային տեխնոլոգիներից մեկն է, որը վերջերս ստացել է մեծածավալ կիրառություն: Այլ իր անվանումը ստացել է «մոդուլ» բառից, որն ընդհանուր առմամբ նշանակում է ծավալի չափման միավոր կամ գործակից: Սա մի համակարգ է, որը ներառում է մասնագիտական նշանակություն ունեցող գործողություններ և գործառնություններ, որոնք միանգամայն կատարվում են ուսանողի կողմից այս կամ այն չափով, ինչը հնարավորություն է տալիս հասնել ուսուցման առաջադրված արդյունքներին: Այս ուսուցման էությունն այն է, որ յուրաքանչյուր ուսանող ինքնուրույն է հասնում ուսումնա-իմացական գործունեության նպատակներին:
   Մասնագիտական կրթության համակարգում մոդուլային ուսուցումը ճկուն տեխնոլոգիրա է մասնագետների պատրաստման և վերապատրաստման համար, որի հիմքում ընկած է անհատական ուսուցման կազմակերպումը գործունեության ընթացքում:
   Մոդուլաին տեխնոլոգիաների ներդրման հիմնական շահադրումներն են.
   - ուսումնառության արդյունքների հասնելու ապահովումը
   - ուսուցման մակարդակի ընտրության հնարավորությունը
   - սեփական տեմպին համապատասխան ուսումնառության կազմակերպումը
   - ինքնագնահատման, սեփական սխալների ուղղման, ինքնահսկողության և ինքուսուցման հնարավորությունը:

   Մոդուլային ուսուցման տեխնոլոգիայի տեսական հիմքերը – Մոդուկային ուսուցման էական բնհութագրական հիմքը նրա տարբերությունն է ուսուցման այլ համակարգերից:
   Նախ` կրթության բովանդակությունը ներկայացվում է վերջնական ինքնուրույն ամբողջություններվ (տեղեկատվական բլոկերով), որոնց յուրացումը իրականացվում է նպատակներին համապատասխան: Ուսուցողական (դիդակտիվ) նպատակը ձևավորվում է ուսանողի համար և իր մեջ պարունակում է ոչ միայն բովանդակության ծավալի, այլև դրա յուրացման մակարդակի մասին տվյալներով: Բացի այդ` յուրաքանչյուր սովորող գրավոր տեսքով ուսուցիչ-դասախոսից ստանում է խորհուրդներ` ինչպես ավելի ռացիոնալ գործել, որտեղ գտնել ուսումնառության անհրաժեշտ նյութը և այլն:
   Երկրորդ` փոխվում է ուսանողի և ուսուցիչ-դասախոսի հարաբերությունները: Այն իրականացվում է մոդուլի և սեփական, անհատական շփման միջոցով: Հենց մոդուլներն են հնարավորություն տալիս ուսումնառությանը տեղափոխել սուբյեկտն և սուբյեկտային հիմքի:
   Երրորդ` ուսանողն առավելագույնս շատ դեպքերում ինքնուրույն է գործում (աշխատում), սովորում է ծրագրել սեփական գործողությունների կազմակերպումը, հսկումը և ինքնագնահատումը: Դա հնարավորություն է տալիս ճանաչել սեփական գործունեությունը, ինքնուրույն սահմանել գիտելիքների յուրացվածության մակարդակը, տեսնել (գիտակցել) սեփական գիտելիքների ու կարողոսւթյունների խնդիրները:
   Անշուշտ, ուսուցիչը նույնպես ղեկավարում է սովորողի ուսումնա-իմացական գործընթացը մոդուլի միջոցով և անմիջականորեն, բայց դա ավելի մեղմ և, ամենակարեվորը, խիստ նպատակաուղղված ղեկավարում է:
   Չորրորդ` արձանագրված (հաստատված) մոդուլի առկայությունը հնարավորություն է տալիս առանձին ուսանողների հետ անհատականացնել աշխատանքը:

   Նախապատրաստական փուլ – Նախ և առաջ ուսուցիչ-դասախոսին հարկավոր է մշակել մոդուլային ծրագիր, որը բաղկացած է ամբողջական դիդակտիվ նպատակից և մոդուլների ամբողջությունից, որոնք ապահովում, նպաստում են առաջադրված նպատակին հասնելը: Այդպիսի ծրագիր ստեղծելու համար ուսուցիչ-դասախոսը պետք է առանձնացնի դասընթացի գիտական հիմքերը: Օրինակ, խոսքարվեստի դասընթացի համար դուրս են բերվում հետևյալ հասկացությունները` խոսքի տեխնիկական համակարգ /ձայնավորների, բաղաձայների և երկհնչյունների ուղղախոսությունը/, առոգանություն, բերանի ապարատի կառուցվածքը, շնչառություն, ձայն, տրամաբանորեն կարդալու օրենքները…: Այնուհետև անհրաժեշտ է կրթության բովանդակությունը որոշակի կառույցների մեջ ամբողջացնել, որից հետո ձ¨ավորվում է ընդհանուր (կոմպլեքսային) դիդակտիվ նպատակ: Այն ունի երկու մակարդակ` կրթության բովանդակության յուրացումը ուսանողի կողմից և դրա օգտագործման կողմնորոշումը գործնականում, ինչպես նաև կրթության բովանդակությունը հետագայում ուսումնասիրելու համար: Ծրագիրը պետք է ունենա անվանում: Այնուհետև ընդհանուր դիդակտիվ նպատակներից առանձնացվում են մոդուլներ, այսինքն` ամեն մի մոդուլ ունի իր ամբողջացնող դիդակտիվ նպատակը: Այս նպատակների լուծումների ամբողջությունն ապահովում է ընդհանուր դւդակտիվ նպատակներին հասնելը:
   Մոդուլի մեջ մտնում են կրթության բովանդակության մեծ բլոկներ (կառուցվածքներ): Այդ պատճառով յուրաքանչյուր ամբողջացնող դիդակտիվ նպատակ բաժանվում է մասնակի դիդակտիվ նպատակների, որոնց հիման վրա էլ առանձնացվում են ուսումնական տարրերը: Ամեն մի մասնակի դիդակտիվ նպատակին համապատասխանում է մեկ ուսումնական տարր: Արդյունքում ստեղծվում է նպատակների ծառ` վերին շերտը մոդուլային ծրագրի ընդհանուր դիդակտիվ նպատակն է, միջին շերտը մոդուլների կառուցման համար նախատեսված ամբողջացնող դիդակտիվ նպատակները, իսկ ստորին շերտը մասնավոր դիդակտիվ նպատակները` ուսումնական տարրերը կառուցելու համար:
   Այս տեխնոլոգիայի հեղինակները ուսուցիչներին խորհուրդ է տալիս աշխատանքի ընթացքում հենվել մի քանի տեսական հիմքերի ¨ մոդուլային ծրագրերի կառուցման մի քանի հիմնակակն սկզբունքների վրա: Նախ և առաջ պետք է իմանալ նպատակային ուղղվածության սկզբունքի մասին: Մոդուլները կարելի է բաժանել երեք տեսակի.
ա/ իմացական տիպ, որն օգտագործվում է գիտության հինքերը ուսումնասիրելիս
բ/ գործառնությունների տիպ, գորխունեության միջոցների ձևավորման և զարգացման համար
գ/ խառը տիպ
   Ուսանողի ուսումնառությունը ղեկավարելու գործում խիստ կարևոր է հակառակ կապի սկզբունքը, քանի որ ոչ մի ղեկավարում չի իրականացվում առանց հսկողության, ուղղման և վերլուծության, ընդ որում` համադրելով սովորողի կողմից ուսումնառության ինքնաղեկավարման հետ:
   Ուսանողի համար մոդուլով արդյունավետ աշխատելու համար կարևոր պահանջ է կրթության բովանդակության ներկայացումը: Այն պետք է լինի այնպիսին, որ ուսուցիչ-դասախոսը, այսպես ասած, զրուցի սովորողի հետ, դրդի նրան քննարկումների, որոնումների, գուշակումների, ոգևորի և կողմնորոշի նրան հաջողության հասնելու համար:Այս սկզբունքի իրականացման համար մեծ նշանակություն ունի մոդուլի կառուցվածքը: Այն բաղկացած է ուսումնական տարրերի թվին գումարած երեքը՝

Ուսումնական տարր (0), որում գրանցվում են մոդուլի նպատակները

Նախավերջին ուսումնական տարր, որում տրվում է ամփոփումը: Այսպիսով, ամեն մի ուսանող ուսուցիչ-դսաիւոսի հետ իրականացնում է ուսումնառության ղեկավարումը 

Վերջին ուսումնական տարր` ելքի ստուգարք:

   Մոդուլը կարող է ունենալ հետևյալ տեսքը՝ էջի համարը, ճյուղի համարը, ուսումնական տարրի համարը, ուսումնառության նյութը՝ վարժություններով հանդերձ, կրթական բովանդակության յուրացման ձեռնարկ:

 Խորհուրդ է տրվում մոդուլին կցել թեմայի ուղեցույց, որում ներկայացվում են ուսուցիչ֊ դասախոսի մեթոդական խորհուրդները, դրա բովանդակության յուրացման վերաբերյալ: Մոդուլը կառուցելիս կարելի է ղեկավարվել որոշ չափանիշներով: Մոդուլն օգտագործելով` կարելի է արդյունավետ, իրականացնել ներառարկայական կամ միջառարկայական կապերը, ամբողջացնել կրթության բովանդակությունը՝ ձևավորելով այն առաջատար ուսումնական առարկայի բովանդակության տրամաբանությամբ: Մյուս չափանիշը կապված է կրթության բովանդակության տարբերակումն իրականացնելու անհրաժեշտությամբ: Ցածր սահմանը կլինի անհրաժեշտ նախապատրաստվածության մակարդակը: Բարձր սահմանը կարող է և չլինել, որը կախված է սովորողների հետաքրքրությունից:

Մոդուլի կառուցման կարևոր չափանիշ է ուսանողի գործունեության կառուցվածքայնացումը գիտելիքների յուրացման տրամաբանական փուլերով՝ ընկալում, ըմբռնում, իմաստավորում, մտապահում, կիրառում, ընդհանրացում, համակարգում:

   Կազմակերպչական փուլ - Մոդուլային տեխնոլոգիայի ժամանակ խորհուրդ է տրվում օգտագործել մի քանի կանոններ.

1. Ամեն մի մոդուլից առաջ անցկացնել ուսանողների գիտելիքների և կարողությունների մուտքային ստուգում, որպեսզի ունենանք տեղեկություն ուսանողների պատրաստականության մակարդակի մասին նոր մոդուլին անցնելու համար
2. Ուսանողների գիտելիքներում բաց տեղերի ի հայտ գալուն պես անհրաժեշտ է անցկացնել համապատասխան թերության վերացում
3. Անպայման իրականացվում է ընթացիկ և միջանկյալ հսկողություն ամեն ուսումնական տարրի վերջում (հաճախ դա լինում է ինքնավերահսկողություն միջանձնային փոխհսկողություն, բնագրի հետ համեմատում) և այլն: Ընթացիկ և միջանկյալ հսկողությունների նպատակն է վեր հանել առկա խնդիրները և դրանց անմիջական վերացումը նյութի վրա աշխատելու և այն յուրացնելու ընթացքում
4. Մոդուլի հետ աշխատանքի ավարտից հետո անցկացվում է ելքի հսկողություն, որը պետք է ցույց տա մոդուլի յուրացվածության մակարդակը
5. Եթե վերջնական (ամփոփիչ) հսկողությունը ցույց է տվել նյութի յուրացվածության ցածր մակարդակ, ապա անհրաժեշտ է դրա թերությունների վերացումը
6. Մոդուլի ներդրումը ուսումնական գործանթւսց պետք է իրականացվի աստիճանաբար: Անհրաժեշտ է համադրել ուսուցման ավանդական համակարգը մոդուլի տեխնոլոգիաների հետ: Այսպիսով, մոդուլները կարելի է ներդնել կրթության յուրաքանչյուր համակարգ և դրանով իսկ բարձրացնել դրա որակն ու արդյունավետությունը:

   Գնահատումն իրականացվում է երեք ռազմավարությամբ: Այս տեսակները կազմում են ուսանողի կատարողականության գնահատման անբաժանելի մասը, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի տարբեր նպատակներ և վերջնական արդյունք .

ՃԱՆԱՉՈՂԱԿԱՆ, օգտագործվում է ուսանողի կրթական կամ ուսուցման կարիքները որոշելու համար:

ԸՆԹԱՑԻԿ. կատարվում է ուսումնառության գործընթացում: Այն ուսանողին հնարավորություն է տալիս հետադարձ կապ ապահովել իր առաջընթացի, գիտելիքների և հմտությունների առկա բացերի որոշման համար:

ԱՄՓՈՓԻՉ. վերջնական գնահատումն է՝ առաջադրանքները հաջողությամբ կատարելու կարողության նկատմամբ:

Կարևոր հանգամանք է նաև այն, որ մոդուլը քայլ առ քայլ է տանում նյութի յուրացմանն ու կարողությունների ձևավորմանը, և ամեն մի մոդուլ ավարտվում է գնահատմամբ, որը մեծ նշանակություն ունի ինչպես դասավանդողի, այնպես էլ ուսանողի համար: Այս ուսուցման ներդրումը ողջ մասնագիտական համակարգում անհրաժեշտ պայման կդառնա համակարգի հետագա զարգացման համար:

   Մոդուլային ուսուցումը կրթական համակարգում - Ամեն մի մանկավարժի համար կրթության բովանդակության կարգապահությունը մասնագիտական գործունեության կարևորագույն տարրն է: Դրա արդիականությունը ժամանակակից պայմաններում աճում է: Եթե առաջ ամբիոնը, լինելով մտավոր գործունեության գործարան, մշակում էր ծրագրեր, որոնք գործում էին մի քանի տարի, իսկ ուսուցիչ֊ դասախոսը հնարավորություն ուներ օգտվել իր դասախոսություններից տարեց տարի մշակելով թեման, ապա այժմ ամեն ինչ այլ է: Կարգապահությունը մեկ մեծանում է, մեկ մասնատվում և անհրաժեշտություն է առաջանում կազմել նոր ծրագրեր: Ի հայտ են գալիս մինչ այդ անհայտ կուրսեր, որոնց, չգիտես` որտեղից անհրաժեշտ է հարմարեցնել բովանդակությունը, այն համակարգել, ապահովվել մեթոդապես և կազմակերպել ուսանողների կողմից տեղեկատվության յուրացումը: Իսկ լրացուցիչ մասնագիտական կրթության բնագավառում նաև ուսացիչ-դասախոսը պետք է կատարի պատվիրատուի /ուսանողի/ պահանջները` համապատասխան արդիական տեղեկություններին:

   Այսպիսի պարագաներում բարձրագույն դպրոցի ուսուցչին շատ դժվար է լինել բարեխիղճ, ապահովել կրթության որակը, եթե նա չի տիրապետում ուսումնական տեխնոլոգիաներին բարձր մակարդակով: Մեկի կամ մյուսի լավ մասնագետ լինելը տարբերվում է նրանով, թե որքանով արագ և որակով է կատարվում (իրագործվում) այս կամ այն աշխատանքը:

   Կրթության բովանդակությունը տեղեկության այն ծավալն է, որը պարունակում է տարրեր շրջակա աշխարհից և մարդու դերի նշանակությունից հենց նույն աշխարհում՝ քննվելով, ուսումնասիրվելով, ներմուծված է կրթական կարգապահության համակարգ և նախատեսված է յուրացման համար: Ինչպիսի՞ն են դրա գործառույթները, ինչի՞ համար են նախատեսված՝ այս հարցերի պատասխանները կգտնենք նորարարական մեթոդների քննության ընթացքում: Այսպիսով, ժամանակակից կրթությունը նախատեսում է մի շարք հստակ խնդիրներ, որոնք իրենց լուծումն են գտնում կրթության բովանդակության հետ աշխատանքում:

   Մոդուլի մշակման կարգ

   Մոդուլները կազմելիս հիմնվել հետևյալ կարևորագույն կետերի վրա.

  1. Կատարել մասնագիտական վերլուծություն, որի արդյունքում պարզել գործատուների կողմից ապագա մասնագետներին ներկայացվող մասնագիտական և ընդհանուր պահանջները (հետազոտություն՝ ուսումնական պլանի մշակում, կազմակերպում):

  2. Կազմել մասնագիտության հետազոտության աղյուսակը, /որում արտացոլվում է ապագա մասնագետի պարտականությունների ու խնդիրների ամփոփ տեսքը/:

  3. Նշված աղյուսակը վերածել մոդուլային ուսուցման պլանի (ծրագրի): Նպատակահարմար է մոդուլի տևողությունը սահմանել36 ժամ:

  4. Ըստ մոդուլների հաջորդականության՝ կազմել յուրաքանչյուր կիսամյակի ուսումնական գործընթացի ժամանակացույցը:

  5. Ըստ մոդուլների կազմել ուսումնառության և դասավանդման նյութերը, արդյունքների գնահատման թերթիկները:

  Այս համակարգն ունի բավականին դրական կողմեր: Դրանք են՝

 1. Յուրաքանչյուր դաս հետապնդում է կոնկրետ նպատակ ու դրա իրագործումը:

 2. Ուսանողները միշտ գտնվում են ակտիվ սովորողի դերում:

 3. ժամանակն օգտագործվում է առավելագույն արդյունավետությամբ:

 4. Որևէ չյուրացվւսծ էլեմենտ արագորեն յուրացվում, շտկվում է առանց սպասելու կիսամյակի ավարտին:

 5. Բոլոր ուսանողների գիտելիքները ստուգվում են յուրաքանչյուր արդյունքի դեպքում գնահատման թերթիկի միջոցով, որը յուրացրած նյութի արդյունքների ամփոփումն է:

  Պետք է լինի լրացուցիչ գրականություն, որը կնպաստի գեղագիտական և դաստիարակության մյուս ասպեկտների զարգացմանը: Բացի ուսումնառության և դասավանդման նյութերից անհրաժեշտ են նաև նյութեր ինքնուրույն աշխատանքի համար:

   Մոդուլային ուսուցման օգտագործման փորձը հնարավորություն է տալիս մի քանի եզրակացություն անել: Այն Է, մոդուլային ուսուցման ժամանակ ամեն մի ուսանող ներգրավվում Է ակտիվ և արդյունավետ ուսումնաիմացական գործունեության մեջ: Կարևոր Է, որ ուսանողը հնարավորություն ունի ինքնադրսևորման բարձր աստիճանի, ինչը նպաստում Է ուսուցման դրդապատճառներին: Սույն կրթության համակարգն ապահովում Է ամեն մի ուսանողի կողմից կրթության ստանդարտի յուրացումը և փոխանցումը մեկ այլ՝ կրթության ավելի բարձր աստիճանի: Տեխնոլոգիան մեծ հնարավորություն Է ընձեռում նաև սովորողի այնպիսի անհատական որակների զարգացման, ինչպիսիք են ինքնուրույնությունը և թիմային մտածողությունը:

   Սկզբունքորեն փոխվում Է նաև ուսուցիչ-դասխոսի դերն ու նշանակությունն ուսումնական գործընթացում: Ուսուցչի հիմնարար խնդիրն Է դառնում շահադրդել ուսանողներին, իրականացնել նրանց ուսումնաիմացական գործունեության ղեկավարումը մոդուլի միջոցով և սովորողների անմիջական խորհրդատվությունը: Նրա գործունեության փոփոխության արդյունքում փոխվում Է ուսումնական գործընթացի բնութագիրը և դրան նախապատրաստվելու բովանդակությունը, քանզի այժմ նա ոչ թե պատրաստվում Է նրան, թե ինչպես ավելի լավ մատուցի նոր դասը, այլ պատրաստվում Է նրան, թե ինչպես լավագույնս ղեկավարի ուսանողների գործունեությունը: քանի որ ղեկավարումը հիմնականում իրականացվում Է մոդուլի միջոցով, ապա ուսուցիչ-դասխոսի խնդիրը ոչ միայն մոդուլի ամբողջացնող դիդակտիկ նպատակների ճիշտ առանձնացումն Է, այլև կրթությւսն բովանդակության համակարգը դրանց համապատասխանեցնելը: Դա արդեն սկզբունքորեն ուսուցիչ-դասախոսի` նոր դասին նախապատրաստվելու նոր բովանդակություն Է: Այն անհապաղ բերում Է ուսուցչի կողմից սեփական փորձի, գիտելիքների, կարողությունների վերլուծության ավելի կատարելագործված տեխնոլոգիաների որոնման: Ուսանողների գործունեության նպատակների ծրագրումը, նրանց գործողությունների ծրագրերի որոշումը, որոշ դժվարությունների կանխորոշումը, ուսուցման մեթոդների ու հնարների հստակ գիտակցումն Էլ ուսուցիչ-դասախոսին ստիպում Է սեփական ուսանողներին լավ ճանաչել:

          Համակարգի հեռանկարային զարգացման ծրագիր

   Փորձի փոխանակման նպատակով անհրաժեշտ է կազմակերպել գիտաժողով «Ոչ ֆորմալ կրթության արդյունավետությունը արդի ժամանակաշրջանում» թեմայով, որին կարող են հրավիրվել համապատասխան փորձ ունեցող կրթական կառույցները: Գիտաժողովի թեմատիկ օրացույցային բաժանումները կլինեն.

1. « »_____________. Սեմինար-քննարկում. Ոչ ֆորմալ կրթություն. Կրթություն - աշխատաշուկա փոխհարաբերություններ, դժվար հաղորդակցվող մարդկանց կրթության առանձնահատկությունները:
2. « »_____________. Վարպետաց դասեր «Ցի գուն որպես կրթական ծրագիր», «Այկիդո», ...
3. « »_____________. Թրեյնինգ՝ հեքիաթը և ստեղծագործականությունը
4. « » .____________. Վարպետաց դաս - դերասանի վարպետություն
5. « »_____________. Զրույց ստեղծագործական ունակությունների ինքնաբացահայտման մասին, «Ինքնաճանաչում, ինքնաճանաչման սկզբունքները, ինքնամենեջմենթ», «Մարդու ինքնաճանաչողության ճանապարհը»,
6. « »_____________. Վարպետաց դաս - կերպարվեստ
7. « »_____________. Զրույց ֊քննարկում - «Նպատակի ձևավորում, նպատակին հասնելու ունակություն, գործողության պլանավորում», «Գործունեության հաջողություն»
8. « »____________ . Վարպետաց դաս - պարի ուսուցում: